22112017Headline:

Η ευθύνη πλέον στον καταθέτη και την επιλογή τράπεζας

τραπεζες
Με τη συμμετοχή των καταθετών στη διάσωση τραπεζών που εφαρμόστηκε στην Κύπρο εξαφανίστηκε και η έννοια της ασφαλούς τοποθέτησης των χρημάτων όπως τη γνωρίζαμε μέχρι πρότινος στην τραπεζική κατάθεση ή στο κρατικό ομόλογο. Οι δύο αυτές τοποθετήσεις, οι οποίες παραδοσιακά θεωρούνταν μηδενικού ρίσκου, στην περίπτωση της Ελλάδας και της Κύπρου αποδείχθηκαν άκρως επικίνδυνες. «Τίποτα πλέον δεν είναι χωρίς ρίσκο» αναφέρει τραπεζικό στέλεχος. Ετσι η απάντηση στο ερώτημα «πού να βάλω τα χρήματά μου για ασφάλεια;» γίνεται σύνθετη.

«Με το “κούρεμα” των καταθέσεων στην Κύπρο όλες οι μορφές καταθέσεων είναι επισφαλείς»
αναφέρουν οι ίδιες πηγές. Διότι κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι αύριο το όριο των 100.000 ευρώ που ισχύει σήμερα για τις προστατευόμενες καταθέσεις δεν θα μειωθεί στις 80.000 ευρώ ή στις 50.000 ευρώ, ανάλογα με το πώς βγαίνουν τα νούμερα στο πρόγραμμα διάσωσης μιας χώρας ή μιας τράπεζας. Αλλωστε πριν από την κρίση το όριο ήταν 20.000 ευρώ. Αλλά και πάλι, σύμφωνα με νομικούς κύκλους της Κομισιόν, «νομικά η έννοια της εγγυημένης κατάθεσης δεν υφίσταται». Μάλιστα η επίσημη έκφραση που χρησιμοποιείται είναι «προστατευόμενο ποσό» ως 100.000 ευρώ και όχι εγγυημένο και «ανασφάλιστο» από εκεί και πάνω.
Από τη στιγμή λοιπόν που πρώτο μέλημα των καταθετών είναι η ασφάλεια του κεφαλαίου και όχι η απόδοση, η πρώτη επιλογή θα πρέπει να είναι η τράπεζα ή ο εκδότης του προϊόντος όπου θα τοποθετήσει κανείς τα χρήματά του. Οσο ισχυρότερο είναι το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα τόσο μεγαλύτερη ασφάλεια παρέχει. Οι μικρότερες τράπεζες που προσφέρουν υψηλότερα επιτόκια το κάνουν ακριβώς επειδή δεν τους δανείζουν οι αγορές, που είναι σε θέση να γνωρίζουν καλύτερα από τους καταθέτες για τον κίνδυνο που ενέχουν.

«Ο καταθέτης έχει πλέον την ευθύνη να επιλέξει τράπεζα»
αναφέρει κορυφαίος τραπεζίτης. Οπως όμως επισημαίνει ο ίδιος, «ο καταθέτης για να επιλέξει θα πρέπει να γνωρίζει και σήμερα δεν υπάρχει η κατάλληλη ενημέρωση στο τι κρύβει η κάθε τράπεζα για να μπορέσει να επιλέξει».
Στη συνέχεια θα πρέπει να επιλεγεί η χώρα με το μικρότερο ρίσκο. «Ανά πάσα στιγμή μια χώρα που έχει αυξημένα δημοσιονομικά προβλήματα και τραπεζικό τομέα μεγαλύτερο κατά δύο φορές του ΑΕΠ μπορεί να έχει πρόβλημα» αναφέρουν τραπεζικά στελέχη. Βεβαίως, όπως αναφέρουν, «μπορούμε να δούμε και νέα ασφαλιστικά προϊόντα που θα πληρώνεις για να ασφαλίσεις τις καταθέσεις σου, τα οποία θα λειτουργούν στη βάση ότι δεν μπορεί να “κουρευθούν” οι καταθέσεις ταυτόχρονα σε όλες τις τράπεζες σε όλες τις χώρες».
Από εκεί και πέρα και πάντα σύμφωνα με το πλαίσιο που εφαρμόστηκε στη Μεγαλόνησο, το οποίο κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι δεν θα αλλάξει αν επιλεγεί αντίστοιχη λύση για τη διάσωση μιας άλλης χώρας της ευρωζώνης, κάποιας μορφής καταθετικά προϊόντα όπως τα αμοιβαία κεφάλαια διαχείρισης διαθεσίμων εξαιρούνται από ενδεχόμενο «κούρεμα», όπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη.
Υπό την προϋπόθεση, όπως εξηγούν, ότι «το συγκεκριμένο αμοιβαίο δεν επενδύει σε καταθέσεις αλλά σε άλλες μορφές τοποθετήσεων όπως repos σε ομόλογα εκτός ευρωζώνης που κινδυνεύουν από “κούρεμα”». Μάλιστα επισημαίνουν ότι «ιδιαίτερα ασφαλή είναι τα αμοιβαία κεφάλαια που είναι εγγεγραμμένα (registered) στο εξωτερικό και έχουν εκδοθεί από ξένη εταιρεία ή τράπεζα».
Επίσης, ομόλογα ή αμοιβαία που επενδύουν σε ομόλογα χωρών με αξιολόγηση ΑΑΑ, όπως ομόλογα EFSF ή γερμανικά βεβαίως, στην περίπτωση που η ευρωζώνη παραμείνει ενωμένη. Από εκεί και πέρα οι επιλογές οδηγούν εκτός ευρωζώνης. Η δήλωση των ΗΠΑ ότι «κλείσαμε τέσσερις τράπεζες και δεν πειράξαμε τις καταθέσεις» υποδηλώνει την πρόθεσή τους να μην αγγίξουν τις καταθέσεις. Αρα οι ΗΠΑ για τα private banking των τραπεζών αποτελούν σήμερα μια σοβαρή επιλογή. Τραπεζικό στέλεχος με μεγάλη εμπειρία εκτιμά ότι «δύσκολα θα υπάξει “κούρεμα” καταθέσεων σε αγγλοσαξονική χώρα».

Φυσικά τα αμερικανικά ομόλογα θεωρούνται ασφαλής τοποθέτηση στη βάση, όπως εξηγούν τραπεζικές πηγές, ότι, «αν καταρρεύσει η Αμερική, θα καταρρεύσει ο κόσμος όλος». Βεβαίως και τα γερμανικά ομόλογα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα διασπαστεί η ευρωζώνη. Βεβαίως η Ελβετία πάντα αποτελεί επιλογή στον βαθμό που ιστορικά δεν την πειράζει κανείς, άσχετα αν έχει μεγάλη φορολογία στον τόκο.

Τοποθετήσεις εκτός ΕΕ
Σε χώρες που τυπώνουν… χρήμα

Για τοποθετήσεις εκτός ΕΕ στέλεχος από το private banking επισημαίνει ότι καλό είναι να επιλέγονται χώρες που δεν έχουν διακρατική συμφωνία με την ΕΕ για μεγαλύτερη ασφάλεια.
Επίσης, κριτήριο επιλογής στη σημερινή αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει την παγκόσμια οικονομία αποτελούν χώρες με γεωφυσικό πλούτο όπως η Νορβηγία, η Ινδία, η Αυστραλία, η Νότια Αφρική, η Βραζιλία, χώρες που, όπως επισημαίνει, «σε περίπτωση κραχ θα επηρεαστούν αλλά θα μπορέσουν να επιβιώσουν». Υπό το ίδιο πρίσμα, κριτήριο επιλογής αποτελεί η τοποθέτηση σε χώρες που έχουν δικαίωμα να τυπώνουν χρήμα, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούν να εξασφαλίσουν τις αναγκαίες ποσότητες όταν η ζήτηση αυξηθεί.
Μια εύκολη απάντηση στο ερώτημα «πού θα βάλω τα χρήματά μου με ασφάλεια;» αποτελεί ο χρυσός, ο οποίος έχει αποδειχθεί ασφαλέστερο καταφύγιο σε περιόδους οικονομικής αναταραχής. Αλλά και εκεί υπάρχει διακύμανση τιμών. Σε πολύτιμα μέταλλα μπορεί κανείς να επενδύσει μέσω αμοιβαίων κεφαλαίων, τα μερίδια των οποίων διαπραγματεύονται και είναι εύκολα ρευστοποιήσιμα.