18082017Headline:

Στον αέρα η ανακεφαλαιοποίηση

Σε γρίφο για εξαιρετικά δυνατούς λύτες εξελίσσεται το ζήτημα της επανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών. Με τα χρονικά περιθώρια να στενεύουν εν όψει και της δημοσίευσης των αποτελεσμάτων τριμήνου των χρηματοπιστωτικών ομίλων την προσεχή Παρασκευή, τα οποία είναι πολύ πιθανό να πάρουν και νέα παράταση, όλοι οι εμπλεκόμενοι, κυβέρνηση, τρόικα, Τράπεζα της Ελλάδος και τραπεζίτες, καλούνται στην κυριολεξία να βγάλουν λαγούς από το καπέλο τους. Το σίγουρο είναι ότι για την εξεύρεση λύσης θα πρέπει πρώτα να καταλήξουν στην αρχιτεκτονική του νέου συστήματος, πόσες τράπεζες θα επιβιώσουν, ποιο θα είναι το ιδιοκτησιακό καθεστώς τους, τι θα γίνει με τις υπό κρατικό έλεγχο προβληματικές τράπεζες κ.λπ.

Μέχρι στιγμής κανείς δεν θέλησε πραγματικά να δώσει απαντήσεις στο παραπάνω θέμα. Ολοι προσπαθούσαν να κερδίσουν χρόνο, μια τακτική που, όπως φαίνεται, εξακολουθούν να εφαρμόζουν οι εμπλεκόμενοι. «Οι πολιτικοί πετάνε την μπάλα στην εξέδρα. Κανείς δεν θέλει να πιάσει την καυτή πατάτα των τραπεζών» επισημαίνουν τραπεζικοί κύκλοι και προσθέτουν ότι «η τρόικα εμφανίζεται διασπασμένη, άλλη θέση έχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, άλλη το ΔΝΤ, άλλη η ΕΚΤ». Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, μόλις τις τελευταίες ημέρες ασχολούνται με το θέμα τα υψηλόβαθμα στελέχη, καθώς όλο το προηγούμενο διάστημα εμπλέκονταν στις συζητήσεις χαμηλόβαθμοι υπάλληλοι. Αλλά και η κυβέρνηση μόλις την περασμένη εβδομάδα προσέλαβε την Deutsche Bank για σύμβουλό της στο θέμα της αναδιάταξης του τραπεζικού συστήματος, δηλαδή περίπου δύο χρόνια μετά την έναρξη της κρίσης. Από την πλευρά των τραπεζιτών, ο καθένας ασχολείται με το πώς θα λύσει το δικό του πρόβλημα και όχι με το πώς θα αντιμετωπιστεί ενδεχόμενος συστημικός κίνδυνος.
Σε κάθε περίπτωση, βασική προϋπόθεση για την επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών είναι να καθοριστεί το πόσα χρήματα χρειάζεται το σύστημα. Ωστόσο, τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων της BlackRock και σχεδόν έναν μήνα μετά το «κούρεμα» των ομολόγων, ακόμη η Τράπεζα της Ελλάδος και οι τράπεζες δεν έχουν καταλήξει στο ύψος των κεφαλαίων που θα χρειαστεί κάθε χρηματοπιστωτικός όμιλος. Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, η ανακοίνωση του λογαριασμού αναμένεται να γίνει την τελευταία εβδομάδα του Απριλίου. Ετσι, πριν από τότε δεν αναμένονται ουσιαστικές εξελίξεις.
Από πολιτικής πλευράς το θέμα το χειρίζονται από τη μία ο πρόεδρος του ΠαΣοΚ κ.Ευάγγελος Βενιζέλος με τον υπουργό Οικονομικών κ. Φίλιππο Σαχινίδη και από την άλλη ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατία κ. Αντώνης Σαμαράς με τον οικονομικό του σύμβουλο και υφυπουργό Οικονομικών κ. Γιάννη Μουρμούρα. Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, ο κ. Βενιζέλος εν όψει των εκλογών εμφανίζεται επιφυλακτικός στο να λάβει αποφάσεις οι οποίες ενδεχομένως να δημιουργήσουν ζήτημα στο εσωτερικό του κόμματός του, καθώς είναι δεδομένες οι θέσεις που πρώην αρχηγού του ΠαΣοΚ κ.Γιώργου Παπανδρέου, ο οποίος έχει εκφραστεί υπέρ της κρατικοποίησης των τραπεζών. Από την άλλη, ο κ. Σαμαράς βλέπει με καλό μάτι το ενδεχόμενο το ζήτημα να πάει μετά τις εκλογές, ευελπιστώντας να το χειριστεί ο ίδιος, καθώς θεωρείται ως ένας μοχλός άσκησης πολιτικής.
Μπροστά σε αυτό το πολιτικό κενό ο πρωθυπουργός κ. Λουκάς Παπαδήμος, ο οποίος αντιλαμβάνεται το θέμα συνολικά, πιέζει προς άμεση λύση. Ωστόσο, με το αποτέλεσμα των εκλογών να παραμένει αμφίβολο, η τρόικα δεν φαίνεται να πολυβιάζεται να δώσει τα λεφτά για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. «Μπορεί να υπάρξει μια δόση, όμως τα 25 δισ. ευρώ δεν πρόκειται να έλθουν αν δεν ξεκαθαρίσει η κατάσταση» επισημαίνουν τραπεζικοί κύκλοι.
Πάνε για αναβολή τα αποτελέσματα
Δεν προλαβαίνει η κυβέρνηση να εξασφαλίσει τα κεφάλαια για την κάλυψη των ζημιών του τριμήνου
Την προσεχή Παρασκευή, 20 Απριλίου, οι τράπεζες αναμένεται να ανακοινώσουν τα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, θα υπάρχουν ζημιές ύψους 10-15 δισ. ευρώ, οι οποίες θα πρέπει να προβλέπεται πώς θα καλυφθούν. «Οι ορκωτοί λογιστές δεν θα υπογράψουν τους ισολογισμούς αν δεν υπάρχει δέσμευση επανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών» αναφέρουν πηγές της αγοράς. Με τα χρονικά περιθώρια να στενεύουν, το ενδεχόμενο να υπάρξει και νέα αναβολή στην ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των τραπεζών κερδίζει έδαφος.
Βεβαίως, μία ημέρα πριν από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, την προσεχή Πέμπτη έχει προγραμματιστεί Υπουργικό Συμβούλιο, στο οποίο θα συζητηθεί το θέμα της επανακεφαλαιοποίησης του συστήματος. Με δεδομένο όμως ότι ως τότε δεν θα υπάρχει ο τελικός λογαριασμός από την Τράπεζα της Ελλάδος, θεωρείται αδύνατον να καταλήξει η κυβέρνηση στο ποιες τράπεζες θα ενισχυθούν κεφαλαιακά και πώς. «Πρώτα πρέπει να ανακοινωθεί ποιο είναι το έλλειμμα, μετά ποιες τράπεζες θα επανακεφαλαιοποιηθούν και στη συνέχεια ο τρόπος με τον οποίο θα μπουν τα λεφτά» αναφέρουν τραπεζικοί κύκλοι.
Σύμφωνα όμως με τις ίδιες πηγές, «κυβέρνηση και τρόικα δεν έχουν καταλήξει ακόμη στην αρχιτεκτονική του νέου συστήματος». Δηλαδή στο πώς θα διαμορφωθεί ο τραπεζικός χάρτης την επόμενη ημέρα, πόσες και ποιες τράπεζες θα σωθούν, ποιο θα είναι το ιδιοκτησιακό καθεστώς τους και πώς θα επανακεφαλαιοποιηθούν. Είναι ξεκάθαρο ότι πρόθεση της τρόικας είναι ο έλεγχος των τραπεζών να παραμείνει σε ιδιωτικά χέρια. Μεγάλο ερωτηματικό παραμένει τι θα γίνει με τις υπό κρατικό έλεγχο τράπεζες, όπως η Αγροτική Τράπεζα και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο που καταγράφουν τεράστιες ζημιές από το «κούρεμα» των ομολόγων και θα πρέπει να επανακεφαλαιοποιηθούν με κρατικά λεφτά.
Τα αρχικά σχέδια προέβλεπαν το «σπάσιμο» των τραπεζών αυτών σε καλή και κακή τράπεζα (good και bad bank) κατά τα πρότυπα των συνεταιριστικών και τη συγχώνευση των υγιών κομματιών τους με άλλες τράπεζες. Ωστόσο πριν από τις εκλογές πολιτικά θεωρείται αδύνατον να γίνει κάτι τέτοιο. Ενδεικτικό της πολιτικής εκμετάλλευσης του θέματος είναι το «σπάσιμο» των συνεταιριστικών τραπεζών Αχαΐας, Λαμίας και Λέσβου. Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών κ. Παντελής Οικονόμου αλλά και η βουλευτής του ΠαΣοΚ στη Φθιώτιδα Κατερίνα Μπατζελή με τροπολογία επεχείρησαν να αναγκάσουν την Εθνική Τράπεζα, η οποία ύστερα από πλειοψηφικό διαγωνισμό απέκτησε τις καταθέσεις των τριών τραπεζών, να προσλάβει και το προσωπικό που έμεινε άνεργο μετά το κλείσιμο των τραπεζών.
Ετσι, δεν αναμένονται θεαματικές εξελίξεις την προσεχή εβδομάδα. Την προηγούμενη εβδομάδα πάντως σημειώθηκε πρόοδος, καθώς αποφασίστηκε το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας να μπορεί να παρέχει εγγυήσεις στις τράπεζες για τα κρατικά ομόλογα που έχουν στο χαρτοφυλάκιό τους. Με τον τρόπο αυτόν μειώνονται οι ζημιές των τραπεζών από το PSI στο 53,5% που ήταν το «κούρεμα» και όχι στο 80% όπου διαμορφώνονται εξαιτίας της πτώσης των τιμών των νέων ομολόγων. Με τη ρύθμιση αυτή υπολογίζεται ότι απαιτούνται περί τα 15 δισ. ευρώ λιγότερα για την ανακεφαλαιοποίηση του συστήματος και παράλληλα οι ελληνικές τράπεζες γίνονται πιο ελκυστικές.
Ανάλογο όφελος της τάξεως των 6-7 δισ. ευρώ μπορεί να προκύψει από την επιμήκυνση του χρόνου συμψηφισμού των ζημιών με φορολογικές απαλλαγές στα 30 χρόνια από πέντε που είναι σήμερα. Με τις δύο αυτές ρυθμίσεις το Δημόσιο μπορεί να εξοικονομήσει κεφάλαια άνω των 20 δισ. ευρώ, περιορίζοντας σημαντικά τα απαιτούμενα κεφάλαια.