Σε ετοιμότητα η ΕΚΤ λόγω της γεωπολιτικής κρίσης με τη Ρωσία

Αμετάβλητα διατήρησε χθες η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τα επιτόκια δανεισμού τη στιγμή που εντείνονται οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι για την οικονομία της Ευρωζώνης από την κρίση της Ουκρανίας, μειώνεται και άλλο το ύψος του πληθωρισμού και η ανάκαμψη φαίνεται να αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια, με την Ιταλία να επιστρέφει στην ύφεση και τη γερμανική οικονομία ενδεχομένως να συρρικνώνεται το β΄ τρίμηνο.

Εχοντας μειώσει τα επιτόκια δανεισμού σε επίπεδο ρεκόρ τον Ιούνιο και έχοντας ανακοινώσει δεύτερο πακέτο μακροπρόθεσμων φθηνών δανείων προς τις τράπεζες με στόχο την ενίσχυση του δανεισμού προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (TLTRO), το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ, όπως αναμενόταν, τήρησε στάση αναμονής κατά τη χθεσινή του συνεδρίαση. Φαίνεται ότι οι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρωζώνης επιθυμούν να δουν τι αντιμετώπιση θα έχει από τις τράπεζες και από την αγορά το νέο εργαλείο των στοχευμένων δανείων προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις, δάνεια τα οποία θα αρχίσουν να είναι διαθέσιμα εντός του Σεπτεμβρίου. Ομοίως η ολοκλήρωση της αξιολόγησης των περιουσιακών στοιχείων (AQR) των 131 μεγαλυτέρων τραπεζών της Ευρωζώνης και των τεστ κοπώσεως στα τέλη Οκτωβρίου ελπίζεται ότι θα «απελευθερώσει» πόρους που μέχρι σήμερα οι τράπεζες χρησιμοποιούν ώστε να ενισχύσουν τους ισολογισμούς τους. Συνεπώς η ελπίδα πολλών πολιτικών και επενδυτών ότι κάποια στιγμή και η ΕΚΤ θα ακολουθήσει το παράδειγμα των ΗΠΑ τυπώνοντας νέο χρήμα ώστε να ενισχύσει την ανάκαμψη μετατίθεται για τα τέλη του έτους. «Παρατηρούμε ορισμένα σημάδια στασιμότητας της οικονομίας και ενίσχυση των γεωπολιτικών κινδύνων. Μπορεί άραγε το ασθενέστερο ευρώ και η βελτίωση των πιστωτικών συνθηκών να τα αντισταθμίσουν; Αν όχι, τότε η ΕΚΤ θα αναγκαστεί να δράσει», εξηγεί στο Reuters ο κ. Τζέιμς Νάιτλι, οικονομολόγος της ING.

Μιλώντας χθες στη συνέντευξη Τύπου στη Φρανκφούρτη, ο πρόεδρος της ΕΚΤ κ. Μάριο Ντράγκι αναφέρθηκε σε «αυξημένους» γεωπολιτικούς κινδύνους και επανέλαβε ότι η Τράπεζα είναι έτοιμη να υιοθετήσει ευρύ πρόγραμμα αγοράς ενυπόθηκων τιτλοποιημένων δανείων στην περίπτωση που μειωθεί και άλλο το επίπεδο του πληθωρισμού που τον Ιούλιο υποχώρησε στο 0,4%, δηλαδή στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2009. Ωστόσο, ακόμη κι αν η ΕΚΤ αποφασίσει κάποια στιγμή να υιοθετήσει τη λεγόμενη ποσοτική χαλάρωση, δηλαδή να τυπώσει νέο χρήμα, οι προσδοκίες δεν θα πρέπει να είναι μεγάλες. «Η λήψη της απόφασης μπορεί να απέχει ακόμη μερικούς μήνες, αλλά φαίνεται όλο και πιο πιθανό ότι το πρόγραμμα αγορών θα μπορούσε να παρουσιαστεί μέχρι το τέλος του χρόνου. Ομως, ένα τέτοιο πρόγραμμα το πιθανότερο είναι ότι θα είναι μικρό θυμίζοντας περισσότερο το προηγούμενο πρόγραμμα αγοράς καλυμμένων ομολόγων ύψους 70 δισ. ευρώ παρά την αμερικανικού τύπου ποσοτική χαλάρωση», σχολιάζει ο κ. Κρίστιαν Σουλτς, οικονομολόγος της Berenberg Bank. Ο κ. Ντράγκι δήλωσε χθες ότι η αλληλεξάρτηση με τη Ρωσία στον τομέα του εμπορίου και των χρηματοπιστωτικών ροών αποδεικνύεται πολύ περιορισμένη, ωστόσο παραδέχτηκε ότι «είναι πολύ δύσκολο να εκτιμηθεί ποια θα είναι η πραγματική επίπτωση μόλις ισχύσουν οι κυρώσεις της μιας πλευράς και τα αντίμετρα της άλλης».

Υπάρχει όμως και η απειλή του πολύ χαμηλού πληθωρισμού σε συνδυασμό με τη στασιμότητα. Την Τετάρτη η ιταλική οικονομία επέστρεψε στην ύφεση, ενώ χθες η αμερικανική τράπεζα JPMorgan προέβλεψε ότι η γερμανική οικονομία θα συρρικνωθεί κατά 0,5% του ΑΕΠ το β΄ τρίμηνο. Σε αυτή την περίπτωση, είναι σχεδόν σίγουρο ότι συνολικά η οικονομία της Ευρωζώνης θα συρρικνωθεί το β΄ τρίμηνο, τη στιγμή που υπάρχουν ενδείξεις ότι και το γ΄ τρίμηνο δεν ξεκίνησε πολύ ελπιδοφόρα. Η γερμανική βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε τον Ιούλιο μόλις κατά 0,3%, ενώ η πρόβλεψη ήταν για ανάπτυξη 1,3%. Ευρωζώνη, Γερμανία και Γαλλία ανακοινώνουν προκαταρκτικές εκτιμήσεις για το ΑΕΠ β΄ τριμήνου στις 14 Αυγούστου. Χθες η Berenberg Bank αναθεώρησε την πρόβλεψη για ανάπτυξη στην Ευρωζώνη το 2014 από το 1% στο 0,8% και πιθανολογεί ότι ενδεχομένως να υπήρξε συρρίκνωση του ΑΕΠ στη Γερμανία το β΄ τρίμηνο.