Έξοδος σε σύνταξη με τα νέα ηλικιακά όρια – Παραδείγματα

Μετά την έκδοση των εγκυκλίων συνταξιοδότησης για το Δημόσιο και το ΙΚΑ, κατέστη πλέον και επισήμως φανερό ότι η απόσταση ανάμεσα στις ηλικίες για μειωμένη και πλήρη συνταξιοδότηση πλέον διογκώθηκε σημαντικά σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.

Άξιο παρατήρησης, όμως, είναι το γεγονός ότι, εν αντιθέσει με τον ιδιωτικό τομέα, στον οποίο η μείωση, με βάση το ν. 3655/2008, σταματάει στο 30% (κάτι το οποίο επιβεβαίωσε και η εκδοθείσα εγκύκλιος στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), ακόμη και για την περίπτωση που απέχει η μειωμένη από την πλήρη περισσότερο από πέντε χρόνια, στο Δημόσιο παραμένει “μετέωρο” το ζήτημα της καθιέρωσης “πλαφόν” για τη μείωση, με αποτέλεσμα, στις υπολογιζόμενες μειωμένες συντάξεις, το ποσοστό της μείωσης να δύναται να αγγίζει δυσθεώρητα ύψη που ξεπερνούν ακόμη και το 50%.

Συνεπώς, η μειωμένη σύνταξη στο Δημόσιο αποτελεί μάλλον παράδειγμα προς αποφυγή, αφού το ποσό “αποδεκατίζεται” από το υψηλότατο ποσοστό μείωσης, αναιρώντας ουσιαστικά τις αποδόσεις των μισθολογικών κλιμακίων, αλλά και τη βαρύτητα των ετών ασφάλισης που έχουν διανυθεί κατά τη διάρκεια του εργάσιμου βίου.

Ας δούμε, όμως, μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα για να αντιληφθούμε το νέο καθεστώς που διαμορφώνεται για τη μειωμένη και την πλήρη συνταξιοδότηση σε Γενικό Λογιστήριο και ΙΚΑ-ΕΤΑΜ:

Μειωμένες και πλήρεις συντάξεις στον ιδιωτικό τομέα

* Ασφαλισμένη είχε συμπληρώσει έως και 18/08/2015 7.200 ένσημα και είχε την ιδιότητα συζύγου αναπήρου. Από 19/08/2015 θεσπίζεται όριο ηλικίας στα 55 και μπορεί πλέον να συνταξιοδοτηθεί με βάση τον Πίνακα 1 (στα 62) από την ηλικία των 56 ετών και 9 μηνών, αφού το 2016 συμπληρώνει τα 7.500 ένσημα.

* Ασφαλισμένος/η είχε συμπληρώσει το 2011 10.500 ένσημα και τα 57 ηλικιακά έτη έως και 18/08/2015. Θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί στην ηλικία των 59 ετών, εφόσον φυσικά θα έχει εξασφαλίσει έως και το 2017 (όπου συμπληρώνει το νέο μεταβατικό όριο ηλικίας) τις απαιτούμενες 10.800 ημέρες ασφάλισης που προέβλεπαν οι προγενέστεροι ασφαλιστικοί νόμοι (Ν. 3863/2010, Ν. 4093/2012).

*Ασφαλισμένος είχε συμπληρώσει τις 10.000 ημέρες ασφάλισης μέχρι 31/12/2012, αλλά συμπληρώνει το 63,5 έτος της ηλικίας του το έτος 2018. Σε αυτή την περίπτωση, θα δικαιούται κανονικά πλήρη σύνταξη με τη συμπλήρωση της ηλικίας 65 ετών και 3 μηνών. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στο ότι το κατοχυρωμένο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης έως την έναρξη της ισχύος του ν. 4336/2015 δεν ήταν ακέραιο έτος (δηλαδή ήταν 63,5 ετών), οπότε για τον υπολογισμό του νέου ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης μετά την ισχύ του Ν. 4336/2015, οπότε χρησιμοποιούνται οι προβλεπόμενοι μαθηματικοί τύποι.

1. Ασφαλισμένη έχει συμπληρώσει 10.000 ημέρες ασφάλισης μέχρι 31/12/2012 και γίνεται 58,5 το 2018. Θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί στην ηλικία των 62 ετών και 9 μηνών, εφόσον φυσικά έχει συμπληρώσει έως και το 2018 (όπου συμπληρώνει το νέο μεταβατικό όριο ηλικίας) τις απαιτούμενες για το 2012 10.800 ημέρες ασφάλισης.

2. Ασφαλισμένη είχε συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης και είχε ανήλικο τέκνο έως και 31/12/2011. Συμπλήρωσε τα 53 ηλικιακά έτη έως και 18/08/2015. Η εν λόγω ασφαλισμένη έχει θεμελιωμένο δικαίωμα σε μειωμένη σύνταξη έως και 18/08/2015 και αν συνταξιοδοτηθεί αποφεύγει το επιπρόσθετο “πέναλτι” 10%. Παρατηρητέο είναι ότι το “πέναλτι” της μειωμένης σύνταξης θα υπολογιστεί, με βάση την απόσταση από το νέο όριο ηλικίας για την πλήρη (δηλαδή τα 57 που αποτελούσε όριο ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης για το 2011) και με “πλαφόν” τα 5 έτη.

3. Ασφαλισμένη έχει θεμελιώσει δικαίωμα για τη λήψη μειωμένης σύνταξης στις 01/10/2010 (55ο έτος της ηλικίας και
4.500 εκ των οποίων 100 τουλάχιστον ανά έτος την τελευταία 5ετία). Συμπληρώνει το 60ό έτος της ηλικίας στις 01/10/2015 και, υπαγόμενη στον Πίνακα 2 (με όριο ηλικίας τα 67 έτη), θεμελιώνει δικαίωμα σε πλήρη σύνταξη λόγω γήρατος στην ηλικία των 60 ετών και 11 μηνών. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στο ότι στην περίπτωση της μειωμένης εξακολουθεί να ισχύει η προϋπόθεση των 100 τουλάχιστον ημερών ασφάλισης ανά έτος, την τελευταία πενταετία πριν την υποβολή της αίτησης για σύνταξη.

4. Ασφαλισμένος, ο οποίος είχε κατοχυρώσει το 62ο έτος της ηλικίας του για πλήρη σύνταξη, ως προσωπικό εδάφους αεροπορικών επιχειρήσεων, το οποίο το συμπληρώνει το 2016: θα δικαιωθεί πλήρους σύνταξης στο όριο ηλικίας των 63 ετών και 3 μηνών, εφόσον έχει και τις απαιτούμενες 4500 ημέρες ασφάλισης. Ακολουθεί, δηλαδή κανονικά τον ΠΙΝΑΚΑ 2, με όριο ηλικίας τα 67 έτη.

5. Ασφαλισμένος ηθοποιός μελοδραματικού θεάτρου, ο οποίος συμπληρώνει το 52ο έτος της ηλικίας του) τον 10ο/2016, δικαιούται σύνταξη με τη συμπλήρωση του 56ου έτους και 9 μηνών της ηλικίας του (ΠΙΝΑΚΑΣ 2) και εφόσον, βέβαια, κατά τη συμπλήρωση του ανωτέρω ορίου ηλικίας έχει τις απαιτούμενες κατά τη νομοθεσία ημέρες ασφάλισης.

6. Ασφαλισμένη χορεύτρια, η οποία συμπληρώνει το 50ο έτος της ηλικίας της το 2018, δικαιούται σύνταξη με τη συμπλήρωση της ηλικίας των 60 ετών και 2 μηνών (ακολουθεί τον ΠΙΝΑΚΑ 2) και εφόσον, βέβαια, έχει τις απαιτούμενες κατά τη νομοθεσία ημέρες ασφάλισης.

Μειωμένες και πλήρεις συντάξεις στο δημόσιο τομέα

1. Εκπαιδευτικός, ασφαλισμένος μετά την 01/01/1983, συμπλήρωσε μέχρι 31/12/2010 25 έτη ασφάλισης και θεμελίωσε συνταξιοδοτικό δικαίωμα, ώστε να μπορεί να συνταξιοδοτηθεί σε ηλικία 60 ετών με 30 συνολικά έτη ασφάλισης. Έως και 18/08/2015, έχει συμπληρώσει τα 30 έτη, αλλά είναι ακόμη 57 ετών. Θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί κανονικά με πλήρη σύνταξη στην ηλικία των 63 ετών και 6 μηνών, με δεδομένο ότι συμπληρώνει την ηλικία των 60 ετών το 2018. Ωστόσο, επειδή συμπληρώνει την 35ετία το 2020, θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί νωρίτερα.

2. Ασφαλισμένος πριν την 1η Ιανουαρίου 1983 στο Δημόσιο, 55 ετών σήμερα, συμπληρώνει, με την εξαγορά της στρατιωτικής του θητείας, συνολικά 35 έτη ασφάλισης και κατοχύρωνε μέχρι και σήμερα δικαίωμα συνταξιοδότησης ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας. Θα συνταξιοδοτηθεί τελικώς, όταν γίνει 60 ετών, εφόσον η 35ετία ήταν αδύνατον να συμπληρωθεί έως και 18/08/2015.

3. Άγαμη γυναίκα δημόσια υπάλληλος, η οποία ασφαλίστηκε στο Δημόσιο πριν από το 1983, μπορούσε να συνταξιοδοτηθεί με 35 έτη ασφάλισης με πλήρη σύνταξη χωρίς όριο ηλικίας. Η εν λόγω ασφαλισμένη είχε συμπληρώσει τα 35 έτη ασφάλισης έως και 18/08/2015, οπότε δεν υπόκειται στην αλλαγή των ορίων ηλικίας.

4. Άνδρας, ασφαλισμένος στο Δημόσιο, που θεμελίωσε δικαίωμα με 25ετία το 2011, χωρίς ανήλικο, μπορούσε, μέχρι 18/08/2015, να συνταξιοδοτηθεί στα 61 ή με 36ετία στα 58. Εάν συμπληρώνει τα 61 το 2022, μπορεί με βάση τον Πίνακα 2 να συνταξιοδοτηθεί στα 67. Αφού όμως το 2011 είχε 25ετία και 29 έτη το 2015, μπορεί κατ’ αρχάς να υπαχθεί στον Πίνακα 1, δεδομένου ότι θα συμπληρώσει τα 36 έτη ασφάλισης το 2022 (εκτός μεταβατικής περιόδου). Επομένως, μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με 40 έτη ασφάλισης και στα 62, δηλαδή με ευνοϊκότερες προϋποθέσεις από αυτές του Πίνακα 2.

5. Άνδρας με ανήλικο τέκνο, ασφαλισμένος μετά την 1η Ιανουαρίου 1983 στο Δημόσιο, 51 ετών σήμερα, συμπλήρωνε με εξαγορά πλασματικών ετών μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2011 συνολικά 25 έτη ασφάλισης και κατοχύρωνε μέχρι και σήμερα δικαίωμα συνταξιοδότησης στα 52 ηλικιακά έτη για πλήρη σύνταξη. Λόγω του ότι συμπληρώνει τα 52 το 2016, θα συνταξιοδοτηθεί τελικώς στα 56,9 ηλικιακά έτη με πλήρη σύνταξη, ακολουθώντας και εκείνος τις σχετικές μεταβατικές ανά έτος αυξήσεις.

6. Γυναίκα, ασφαλισμένη στο Δημόσιο, συμπλήρωσε τα 55 στις 01/08/2015 και έχοντας θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα με 25 έτη ασφάλισης το 2010 μπορούσε να συνταξιοδοτηθεί από τις αρχές Αυγούστου με μειωμένη σύνταξη και με πλήρη στο 60ό έτος της ηλικίας της. Η ασφαλισμένη εμπίπτει στις αλλαγές, με συνέπεια το νέο όριο ηλικίας της για πλήρη σύνταξη να αυξάνεται και μπορεί πλέον να αποχωρήσει με πλήρη σύνταξη στα 65 και 3 μήνες. Έτσι ενώ μπορούσε να αποχωρήσει τον Αύγουστο με ποινή μείωσης 22,5%, σήμερα μπορεί να αποχωρήσει με ποινή μείωσης 56% περίπου.

7. Άνδρας δημόσιος υπάλληλος που είχε συμπληρώσει τα 58 ηλικιακά έτη έως και 18/08/2015, είχε συμπληρώσει έως και 31/12/2012 συνολικά 25 έτη ασφάλισης. Μπορούσε να συνταξιοδοτηθεί άμεσα με μειωμένη σύνταξη και με πλήρη σύνταξη στα 63. Ο εν λόγω ασφαλισμένος υπόκειται στις νέες ρυθμίσεις του Ν. 4336/2015 και, παρά το γεγονός ότι είχε θεμελιωμένο δικαίωμα, θα μπορεί πλέον να συνταξιοδοτηθεί με πλήρη σύνταξη στην ηλικία των 66 ετών. Έτσι, ενώ θα μπορούσε να λάβει άμεσα μειωμένη σύνταξη κατά 30%, τώρα θα μπορεί να λάβει μειωμένη σύνταξη κατά 58% περίπου.